Phường Trần Nhân Tông

Cách đây trọn 80 năm, vào những ngày mùa Thu tháng 10 lịch sử năm 1946, Đảng bộ, chính quyền, quân và dân thành phố Cảng Hải Phòng vinh dự, tự hào là địa phương đầu tiên của cả nước được đón Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đặt chân trở về Tổ quốc sau hơn 4 tháng Người sang thăm nước Pháp với tư cách là Thượng khách. Chuyến thăm Hải Phòng lần thứ nhất của Bác (trong hai ngày 20 và 21/10/1946) không chỉ là một sự kiện lịch sử trọng đại, một dấu son chói lọi trong tiến trình cách mạng của thành phố, mà còn để lại những bài học vô giá, những lời căn dặn thiêng liêng và nguồn sức mạnh tinh thần to lớn để Hải Phòng vững bước vượt qua mọi thăng trầm, bứt phá vươn lên trở thành một cực tăng trưởng quan trọng của đất nước hiện nay.

Kỷ niệm 80 năm Ngày Bác Hồ về thăm Hải Phòng lần thứ nhất (20, 21/10/1946 - 20, 21/10/2026) là dịp để toàn Đảng bộ, chính quyền, quân và dân thành phố ôn lại truyền thống vẻ vang, bày tỏ lòng thành kính, biết ơn vô hạn đối với vị Lãnh tụ thiên tài của dân tộc, đồng thời khẳng định quyết tâm hiện thực hóa khát vọng xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố văn minh, hiện đại, phát triển bền vững như sinh thời Người hằng mong muốn.

1. Bối cảnh lịch sử và dấu ấn không phai mờ về chuyến thăm đầu tiên của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tháng 10 năm 1946, vận mệnh của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngàn cân treo sợi tóc. Thù trong, giặc ngoài nhòm ngó, thực dân Pháp bộc lộ rõ dã tâm quay trở lại xâm lược nước ta một lần nữa. Trong bối cảnh vô cùng phức tạp ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có chuyến thăm nước Pháp nhằm tranh thủ thời gian hòa hoãn, củng cố lực lượng cách mạng. Ngày 14/9/1946, Người ký bản Tạm ước với Chính phủ Pháp và sau đó lên đường trở về nước trên chiến hạm Dumont d’Urville.

Sáng ngày 20/10/1946, chiếc khinh hạm rẽ sóng tiến vào vịnh Bắc Bộ, thả neo tại bến Ngự (Cảng Hải Phòng ngày nay). Cả Hải Phòng rực rỡ cờ hoa, hàng vạn đồng bào, chiến sĩ thành phố Cảng từ người già đến trẻ nhỏ, từ công nhân, nông dân đến trí thức, tiểu thương đã đổ ra các nẻo đường, bến cảng với niềm hân hoan, xúc động tột độ để đón chào vị Cha già dân tộc. Sự kiện Bác Hồ chọn Hải Phòng là điểm đặt chân đầu tiên khi trở về Tổ quốc mang ý nghĩa chính trị, lịch sử sâu sắc. Nó không chỉ khẳng định vị trí chiến lược, yết hầu của thành phố Cảng trong công cuộc bảo vệ nền độc lập non trẻ, mà còn thể hiện sự quan tâm đặc biệt, tình cảm ấm áp của Người dành cho đồng bào, chiến sĩ nơi tuyến đầu đối mặt với sự khiêu khích của quân đội Pháp.

Trong hai ngày lưu lại Hải Phòng (20 và 21/10/1946), Bác đã nghỉ tại Tòa Đốc lý (nay là trụ sở Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng). Tại đây, Người đã có những cuộc gặp gỡ lịch sử, làm việc với các đồng chí lãnh đạo địa phương, tiếp xúc với đại diện các tầng lớp Nhân dân, các tổ chức đoàn thể, tôn giáo và cả kiều dân, sĩ quan Pháp. Sự hiện diện của Bác tại Hải Phòng trong những ngày tháng cam go ấy là nguồn động viên tinh thần vô giá, trực tiếp củng cố niềm tin, thắp lên ngọn lửa nhiệt huyết cách mạng, giúp Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân thành phố nhận thức rõ tình hình, chuẩn bị tinh thần và lực lượng bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ.

2. Tư tưởng trọng dân, tình cảm bao la và truyền thống "Trung dũng, quyết thắng"

Xuyên suốt chuyến thăm, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại những hình ảnh vô cùng xúc động về một vị Chủ tịch nước giản dị, gần gũi, mang phong cách "trọng dân, gần dân, hiểu dân". Dù bận trăm công nghìn việc quốc gia đại sự, Bác vẫn dành thời gian ân cần thăm hỏi đời sống của công nhân bến cảng, động viên lực lượng tự vệ, chia kẹo cho các cháu thiếu nhi. Những lời căn dặn của Người tại Hải Phòng lúc bấy giờ thật ngắn gọn mà sâu sắc: Yêu cầu đồng bào, chiến sĩ phải đoàn kết một lòng, giữ vững kỷ luật, nâng cao cảnh giác cách mạng, nỗ lực tăng gia sản xuất và sẵn sàng chiến đấu bảo vệ nền độc lập.

Phong cách quần chúng, dân chủ và tình cảm thiết tha của Bác đã xóa nhòa mọi khoảng cách giữa vị nguyên thủ quốc gia với người dân lao động. Chính sự quan tâm và những lời chỉ bảo ân cần ấy đã trở thành "mệnh lệnh trái tim", hun đúc nên truyền thống "Trung dũng, quyết thắng" của quân và dân Hải Phòng. Chỉ chưa đầy một tháng sau ngày Bác về thăm, ngày 20/11/1946, quân và dân Hải Phòng đã nổ súng kháng chiến, kiên cường chiến đấu bảo vệ Nhà hát lớn thành phố và các vị trí trọng yếu, mở đầu cho cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp.

Trải qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước, tinh thần đoàn kết, năng động, sáng tạo, không ngại hy sinh gian khổ của Hải Phòng tiếp tục được phát huy cao độ. Lời căn dặn của Bác năm xưa mãi là kim chỉ nam, là ngọn đuốc soi đường để thành phố Cảng vượt qua mưa bom bão đạn, vừa chiến đấu kiên cường bảo vệ miền Bắc, vừa chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến lớn miền Nam, xứng đáng với danh hiệu "Thành phố Hoa phượng đỏ" anh hùng.

3. Hải Phòng bứt phá vươn lên: Kế thừa và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh

Thực hiện di nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh và noi gương đạo đức, phong cách của Người, 80 năm qua, đặc biệt là trong công cuộc Đổi mới, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Hải Phòng đã không ngừng nỗ lực, sáng tạo, đạt được những thành tựu to lớn, toàn diện trên mọi lĩnh vực.

Về kinh tế - xã hội: Hải Phòng hôm nay đã vươn mình trở thành một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP). Thành phố đã khẳng định vị thế là cực tăng trưởng quan trọng của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, trung tâm công nghiệp, cảng biển lớn nhất phía Bắc. Những công trình trọng điểm mang tầm cỡ quốc gia và khu vực như Cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện, Cảng hàng không quốc tế Cát Bi, cầu Tân Vũ - Lạch Huyện, cùng hệ thống các khu công nghiệp, khu kinh tế hiện đại đã làm thay đổi hoàn toàn diện mạo đô thị. Hải Phòng đang tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng, thu hút mạnh mẽ nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Về xây dựng Đảng và hệ thống chính trị: Việc kế thừa, vận dụng tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh luôn được Thành ủy Hải Phòng xác định là nhiệm vụ then chốt. Thực hiện Kết luận số 01-KL/TW tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị, Hải Phòng đã tạo ra những bước chuyển biến mạnh mẽ trong công tác chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở Đảng. Hệ thống chính trị được tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đội ngũ cán bộ, đảng viên ngày càng gương mẫu, sát dân, lấy sự hài lòng của Nhân dân và doanh nghiệp làm thước đo hoàn thành nhiệm vụ.

Về quốc phòng - an ninh và an sinh xã hội: Tiềm lực quốc phòng, an ninh của thành phố không ngừng được củng cố, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển. Cùng với phát triển kinh tế, Hải Phòng luôn đặt con người vào vị trí trung tâm, chú trọng thực hiện tốt các chính sách đền ơn đáp nghĩa, chăm lo cho gia đình chính sách, người có công. Thành phố đi đầu cả nước trong việc ban hành và thực hiện các nghị quyết về hỗ trợ học phí, tặng quà Tết cho người có công, xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu. Đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân không ngừng được nâng cao, thực hiện đúng lời Bác dặn: "Làm cho người nghèo thì đủ ăn, người đủ ăn thì khá giả, người khá giả thì giàu có".

4. Lan tỏa sâu rộng các phong trào thi đua yêu nước và những tấm gương tiêu biểu

Khắc ghi lời dạy của Bác: "Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua", phong trào học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh tại Hải Phòng đã bám rễ sâu vào đời sống xã hội, trở thành ý thức tự giác, việc làm thường xuyên của mỗi cơ quan, đơn vị và cá nhân.

Trên khắp các địa bàn, từ thành thị đến nông thôn, từ nhà máy, bến cảng đến các cơ sở giáo dục, y tế, hàng loạt các mô hình mới, cách làm sáng tạo, hiệu quả đã được triển khai. Nổi bật là các phong trào: "Dân vận khéo", "Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh", "Lao động giỏi, lao động sáng tạo", "Cán bộ, công chức, viên chức thi đua thực hiện văn hóa công sở"... Nhiều mô hình như "Camera an ninh", "Tuyến đường kiểu mẫu", "Chính quyền thân thiện", "Ngày Chủ nhật xanh" đã góp phần thiết thực giải quyết những vấn đề dân sinh bức xúc, làm đẹp cảnh quan môi trường, đảm bảo an ninh trật tự.

Từ trong các phong trào thi đua sôi nổi ấy, đã xuất hiện hàng ngàn tấm gương tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến. Đó là những người công nhân miệt mài sáng kiến cải tiến kỹ thuật, làm lợi cho doanh nghiệp hàng tỷ đồng; là những bác sĩ tận tâm "Lương y như từ mẫu" giành giật sự sống cho bệnh nhân; là những thầy cô giáo bám trường, bám lớp chắp cánh ước mơ cho thế hệ trẻ; là những chiến sĩ công an, quân đội dũng cảm bảo vệ bình yên cuộc sống; là những trí thức trẻ, thanh niên xung kích khởi nghiệp, tình nguyện vì cộng đồng. Họ là những bông hoa đẹp nhất trong vườn hoa dâng Bác, là minh chứng sinh động cho sức sống mãnh liệt của tư tưởng Hồ Chí Minh trên quê hương đất Cảng, góp phần xây dựng Hải Phòng ngày càng văn minh, hiện đại, phát triển bền vững.

5. Sôi nổi các hoạt động kỷ niệm và kiên quyết bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Hướng tới mốc son lịch sử kỷ niệm 80 năm Ngày Bác Hồ về thăm Hải Phòng lần thứ nhất, cả thành phố đang dấy lên một cao trào thi đua sôi nổi, rộng khắp. Các cấp, các ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị trên toàn thành phố đã và đang tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, đa dạng như:

Hoạt động chính trị, tư tưởng: Tổ chức các đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong toàn Đảng bộ; Lễ mít tinh kỷ niệm trọng thể; các hội thảo khoa học cấp thành phố, cấp quốc gia để làm rõ hơn nữa tầm vóc, ý nghĩa chuyến thăm của Bác và những giá trị lý luận, thực tiễn từ lời dạy của Người đối với Hải Phòng.

Hoạt động văn hóa, nghệ thuật: Triển lãm ảnh, tư liệu lịch sử về Bác Hồ với Hải Phòng; các cuộc thi tìm hiểu, thi viết, thi trắc nghiệm trực tuyến; chương trình nghệ thuật quần chúng và chuyên nghiệp với chủ đề ca ngợi Đảng, Bác Hồ và thành phố quê hương.

Khánh thành các công trình ý nghĩa: Gắn biển, khánh thành nhiều công trình kinh tế, dân sinh trọng điểm thiết thực chào mừng ngày lễ lớn, mang lại lợi ích trực tiếp cho Nhân dân.

Song song với việc đẩy mạnh tuyên truyền, lan tỏa những giá trị tốt đẹp, Đảng bộ thành phố Hải Phòng đặc biệt chú trọng công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng theo tinh thần Nghị quyết 35-NQ/TW của Bộ Chính trị. Trong bối cảnh kỷ nguyên số và sự bùng nổ của mạng xã hội, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm mọi cách chống phá, tung ra các luận điệu xuyên tạc, sai trái nhằm bôi nhọ thân thế, sự nghiệp, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và lịch sử vẻ vang của Đảng.

Mỗi cán bộ, đảng viên và người dân Hải Phòng được quán triệt sâu sắc nhiệm vụ nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng, trang bị "sức đề kháng" về mặt tư tưởng; tích cực đấu tranh, phản bác một cách sắc bén, có cơ sở khoa học đối với các thông tin xấu độc. Báo chí, truyền thông thành phố phát huy vai trò xung kích, vừa làm tốt công tác tuyên truyền "lấy cái đẹp dẹp cái xấu", vừa vạch trần âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, bảo vệ vững chắc di sản tư tưởng Hồ Chí Minh, củng cố niềm tin tuyệt đối của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội.

***

80 năm đã trôi qua kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu lần đầu tiên đặt chân lên thành phố Cảng sau chuyến đi lịch sử, nhưng hình bóng vĩ đại, tấm lòng bao la và những lời căn dặn thiêng liêng của Người vẫn còn vang vọng, in đậm trong tâm trí và trái tim của lớp lớp thế hệ người dân Hải Phòng. Sự kiện lịch sử ấy không chỉ là niềm tự hào vô bờ bến mà còn là nguồn động lực to lớn không bao giờ vơi cạn.

Kỷ niệm 80 năm Ngày Bác Hồ về thăm Hải Phòng lần thứ nhất, Đảng bộ, chính quyền, quân và dân thành phố nguyện đoàn kết một lòng, phát huy cao độ truyền thống "Trung dũng, quyết thắng", không ngừng học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người. Với bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng vươn lên mạnh mẽ, Hải Phòng quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra, vững bước trên con đường hội nhập và phát triển, xứng đáng với niềm tin yêu và kỳ vọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, sớm đưa Hải Phòng trở thành thành phố công nghiệp phát triển hiện đại, thông minh, bền vững tầm cỡ khu vực Đông Nam Á và châu Á./.