Xây dựng kịch bản phòng chống bệnh lở mồm long móng do vi rút thuộc serotype SAT1 trên địa bàn phường
Chủ động ngăn chặn, giám sát, phát hiện sớm, xử lý kịp thời, hiệu quả bệnh lở mồm long móng (LMLM) do vi rút thuộc serotype SAT1 gây ra; huy động đúng mức, đúng thời điểm nguồn lực và vắc xin phù hợp để khống chế ngay từ ổ dịch đầu tiên, không để lây lan diện rộng; đồng thời từng bước tạo miễn dịch quần thể khi nguy cơ hoặc dịch bệnh gia tăng.
Tình huống 1: Chưa phát hiện bệnh LMLM do vi rút thuộc serotype SAT1 trên địa bàn phường và các địa phương giáp ranh
- Tăng cường kiểm dịch, kiểm soát vận chuyển động vật, sản phẩm động vật; kịp thời phát hiện, ngăn chặn việc vận chuyển trái phép gia súc, sản phẩm gia súc.
- Tổ chức giám sát chủ động, giám sát dựa trên nguy cơ tại chợ mua bán gia súc, điểm tập kết, cơ sở thu gom, cơ sở giết mổ, đàn gia súc có nguy cơ cao và các địa điểm có yếu tố dịch tễ liên quan; phối hợp với Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y kịp thời lấy mẫu xét nghiệm, định serotype, giải trình tự gen đối với các trường hợp nghi ngờ, ổ dịch bất thường hoặc mẫu có liên quan dịch tễ.
- Cập nhật danh mục vắc xin phòng bệnh LMLM do vi rút thuộc serotype SAT1 được Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho phép sử dụng để có phương án sử dụng vắc xin trong tình huống khẩn cấp theo đúng quy định của pháp luật.
- Ban hành và tổ chức triển khai trước phương án ứng phó khẩn cấp đối với bệnh LMLM do vi rút thuộc serotype SAT1 ngay trong giai đoạn chưa phát hiện bệnh tại địa phương; trong đó: xác định địa bàn trọng điểm, nhất là chợ mua bán gia súc, điểm tập kết, cơ sở thu gom, cơ sở giết mổ, cơ sở chăn nuôi gia súc quy mô lớn; đồng thời xác định trước vị trí đặt chốt kiểm dịch tạm thời, địa điểm tiêu hủy, lực lượng tham gia, vật tư, hóa chất, sinh phẩm, phương tiện lấy mẫu, vận chuyển mẫu, cơ chế chỉ huy, điều hành và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị để sẵn sàng kích hoạt, tổ chức thực hiện ngay khi phát hiện trường hợp nghi ngờ, ca bệnh hoặc ổ dịch đầu tiên.
- Tổ chức thông tin, truyền thông nguy cơ; hướng dẫn người chăn nuôi, cơ sở thu gom, vận chuyển, giết mổ, buôn bán động vật, sản phẩm động vật thực hiện nghiêm các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, vệ sinh, khử trùng, tiêu độc, kiểm soát người và phương tiện ra vào cơ sở, không giấu dịch, không mua bán, vận chuyển, giết mổ gia súc mắc bệnh, nghi mắc bệnh và không vứt xác động vật ra môi trường.
Tình huống 2: Phát hiện ổ dịch LMLM do vi rút thuộc serotype SAT1 trên địa bàn phường và các địa phương giáp ranh
- Kích hoạt ngay phương án ứng phó khẩn cấp đã được ban hành; tổ chức chỉ huy, điều hành ứng phó theo đúng thẩm quyền; báo cáo cấp có thẩm quyền và cập nhật tình hình dịch bệnh hằng ngày để chỉ đạo thống nhất trên địa bàn phường.
- Tổ chức lấy mẫu khẩn cấp, xét nghiệm xác định bệnh LMLM, định serotype; điều tra dịch tễ, truy xuất nguồn lây, truy vết gia súc, sản phẩm gia súc, phương tiện, con người và các yếu tố có liên quan nhằm xác định phạm vi nguy cơ và áp dụng biện pháp xử lý phù hợp.
- Khoanh vùng ổ dịch, vùng bị dịch uy hiếp, vùng đệm; tổ chức chốt kiểm dịch tạm thời, kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển, thu gom, buôn bán, giết mổ gia súc và sản phẩm gia súc cảm nhiễm theo quy định của pháp luật về thú y và hướng dẫn của cơ quan quản lý chuyên ngành thú y.
- Tổ chức xử lý ổ dịch theo quy định của pháp luật; thực hiện vệ sinh, tiêu độc, khử trùng liên tục tại ổ dịch, khu vực xung quanh ổ dịch, chợ, cơ sở giết mổ, phương tiện vận chuyển và các địa điểm có nguy cơ phát tán mầm bệnh.
- Triển khai ngay tiêm phòng khẩn cấp, tiêm phòng bao vây tại ổ dịch, vùng bị dịch uy hiếp, vùng đệm và các địa bàn có nguy cơ cao bằng loại vắc xin phù hợp theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
- Sau giai đoạn khẩn cấp, căn cứ diễn biến dịch bệnh, kết quả giám sát, đánh giá tương đồng kháng nguyên, phạm vi lưu hành mầm bệnh và khả năng cung ứng vắc xin để xem xét tổ chức tiêm phòng diện rộng trên địa bàn nguy cơ cao hoặc địa bàn đang có dịch, nhằm tạo miễn dịch quần thể trên phạm vi phù hợp, bảo đảm hiệu quả, tránh dàn trải, lãng phí nguồn lực.
- Tăng cường giám sát sau tiêm phòng, đánh giá tỷ lệ bao phủ, đánh giá đáp ứng miễn dịch, giám sát lưu hành vi rút trong quần thể đã tiêm và chưa tiêm, kịp thời điều chỉnh biện pháp chống dịch, sử dụng vắc xin và phạm vi ứng phó cho phù hợp với diễn biến thực tế.
Trong quá trình thực hiện nếu có khó khăn, vướng mắc, kịp thời báo cáo UBND phường (qua Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị) để tổng hợp, tham mưu giải quyết theo quy định./.