Ước mơ con người có thể giao tiếp với vạn vật bằng lời nói đã được ấp ủ và gửi gắm vào những câu chuyện cổ tích, chuyện dân gian từ cả hàng nghìn năm về trước. Nếu như trong thế giới của “Nghìn lẻ một đêm”, phải cần đến một phép thuật siêu nhiên huyền bí để Alibaba có thể ra lệnh cho hang đá mở cửa bằng câu nói trên, thì trong thế giới ngày nay, thứ phép thuật ấy đã có thể trở thành hiện thực với trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ xử lý ngôn ngữ, sẽ cho phép con người và máy móc trao đổi và “hiểu nhau” thông qua lời nói thay cho phím bấm.
Nếu như hàng nghìn năm trước, câu thần chú trên đã mở ra cho Alibaba một kho báu vĩ đại, thì ngày nay, AI và công nghệ xử lý ngôn ngữ đang mở ra cho nhân loại một tương lai hoàn toàn mới - một tương lai với nhiều kho báu quý giá hơn kho báu của hàng nghìn năm trước rất nhiều lần.
Ngôn ngữ được coi là “phát minh” vĩ đại nhất của lịch sử loài người. Không thuần túy chỉ là âm thanh và chữ viết, theo thời gian, ngôn ngữ đã trở thành nơi hội tụ tất cả những gì tinh túy nhất của một cộng đồng, một dân tộc. Giải mã được ngôn ngữ của một đất nước cũng có nghĩa là hiểu được văn hóa, truyền thống, tín ngưỡng, thẩm mỹ và con người của đất nước đó. Với lịch sử văn hóa, truyền thống được hình thành và phát triển trong 4.000 năm, không phải ngẫu nhiên mà tiếng Việt của chúng ta thuộc nhóm ngôn ngữ khó học và khó nắm bắt nhất thế giới. Để người nước ngoài hiểu đã khó, để “vạn vật” hiểu và tương tác được với người bằng tiếng Việt còn khó hơn rất nhiều lần. Và thứ “phép thuật” đó có lẽ sẽ chỉ có người Việt với công nghệ Việt mới thực hiện được một cách tốt nhất.
VAIS và VBEE là hai công nghệ lõi trong nền tảng công nghệ xử lý giọng nói tiếng Việt ứng dụng trí tuệ nhân tạo tiên phong tại Việt Nam. VAIS là nền tảng công nghệ lõi chuyển giọng nói tiếng Việt thành văn bản (Speech To Text) còn VBEE là nền tảng công nghệ lõi chuyển văn bản thành giọng nói trí tuệ nhân tạo tiếng Việt có cảm xúc (Text To Speech).
Đây sẽ là những công nghệ đặt nền móng cho một tương lai mà vạn vật đều có thể giao tiếp bằng tiếng Việt. Các công nghệ lõi do chính doanh nghiệp Việt Nam phát triển này không những khắc phục được những đặc thù của ngôn ngữ Việt Nam mà còn giúp chúng ta chủ động triển khai dịch vụ một cách phù hợp, tiết kiệm chi phí. Công nghệ lõi về xử lý giọng nói tiếng Việt sẽ giúp Việt Nam mở rộng cơ hội trong mọi lĩnh vực của chuyển đổi số.
Hình thành văn hóa trong kỷ nguyên số như thế nào?
Văn hóa được hình thành từ thói quen được lặp đi lặp lại. Vì vậy, để hình thành văn hóa, trước tiên phải hình thành và duy trì thói quen. Có nhiều cách để hình thành và duy trì thói quen, nhưng trong kỷ nguyên số, một trong những cách để hình thành và duy trì thói quen của mỗi thành viên trong tổ chức là sử dụng chính công nghệ số để tạo ra các nền tảng, các hệ thống quản lý, trong đó, các thói quen cần có đã được nhúng và “cứng hóa” trong chính nền tảng và hệ thống để mỗi thành viên của tổ chức khi làm việc buộc phải tuân thủ.
Làm thế nào để địa phương khởi động chuyển đổi số một cách dễ dàng?
Trước đây, triển khai ứng dụng công nghệ thông tin không phải là một việc quá dễ dàng. Vì phải triển khai, vận hành hệ thống, phải đào tạo người dùng. Những việc này lại phải làm ở từng đơn vị, từng xã, từng huyện, từng tỉnh nên rất thiếu cán bộcông nghệ thông tin. Với công nghệ số thì không có các bài toán này. Tất cả là trên nền tảng, các xã, các huyện chỉ cần đăng ký vào để dùng, không còn hệ thống ở từng xã, từng huyện nữa.
Dễ dùng đến mức không cần đào tạo. Các quy trình, cách làm đã được đưa vào nền tảng số, người dùng không cần nhớ, không cần học.
Đối với những bài toán mới thì lãnh đạo tỉnh chỉ cần đặt ra bài toán, đặt ra mục tiêu cần đạt được, lượng hóa giá trị cần tạo ra để biết chi phí tối đa có thể chi. Lãnh đạo cũng phải tạo ra thể chế cho cái mới được phép vận hành. Lãnh đạo không cần quá quan tâm đến việc làm thế nào. Việc này hãy để cho doanh nghiệp làm, đây là nghề của họ, và họ giỏi hơn lãnh đạo. Lãnh đạo khi bị quấn vào bàn bạc cách làm, nhất là cách làm một việc mà mình không có chuyên môn như chuyển đổi số, thì sẽ không ra được quyết định làm hay không làm và vì vậy mà nhiều việc sẽ bị treo ở đó.
Có một cách tiếp cận nữa cũng rất hiệu quả là hãy để cho người dân, doanh nghiệp đề xuất với tỉnh những việc, những giá trị mà họ có thể tạo ra cho tỉnh. Tỉnh xem xét nếu thấy giá trị tạo ra cho tỉnh lớn hơn chi phí thì cho làm. Đây là cách đưa toàn dân vào tham gia đổi mới sáng tạo cho tỉnh. Toàn dân tham gia phát triển tỉnh. Không nên coi các ý tưởng phát triển tỉnh nhà là độc quyền của công chức nhà nước. Thường thì những đột phá, những giá trị lớn bất ngờ là xuất phát từ sáng tạo của trí tuệ nhân dân./.