Đuối nước là một trong những tai nạn thương tích nghiêm trọng và là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em tại Việt Nam. Đây không chỉ là nỗi đau xót của mỗi gia đình mà còn là hồi chuông cảnh báo cho toàn xã hội. Nhằm nâng cao nhận thức, trang bị các kiến thức và kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ em, Sở Y Tế Thành phố Hải Phòng cùng Trung tâm Công tác xã hội và Bảo trợ trẻ em Hoa Phượng đã phối hợp triển khai chiến dịch tuyên truyền sâu rộng về công tác phòng chống đuối nước.
1. Nhận diện các nguy cơ tiềm ẩn gây đuối nước quanh ta
Tai nạn đuối nước có thể rình rập và xảy ra ở bất cứ đâu, từ môi trường gia đình thân thuộc cho đến không gian cộng đồng bên ngoài. Việc nhận biết sớm các nguy cơ này là bước đầu tiên để bảo vệ con em mình.
Tại môi trường gia đình:
Nhiều bậc phụ huynh chủ quan cho rằng nhà là nơi an toàn nhất, nhưng thực tế có rất nhiều cạm bẫy đối với trẻ nhỏ:
- Giếng nước, bể nước hoặc các đồ dùng chứa nước sinh hoạt hằng ngày như xô, chậu, chum, vại không có nắp đậy an toàn.
- Khu vực nhà tắm, đặc biệt là các nhà tắm có thiết kế bồn tắm nằm và khu vệ sinh nhưng thiếu chốt cửa an toàn để ngăn trẻ tự ý vào.
- Khu vực bể bơi tại gia đình hoặc bể cá trong khuôn viên không có hàng rào chắn xung quanh, hoặc hàng rào chắn không đủ độ cao so với tầm vóc của trẻ em và không có chốt cửa ngăn cách.
Tại môi trường cộng đồng:
- Hệ thống sông, ngòi, ao, hồ, suối, kênh mương, cống rãnh tự nhiên chưa được rào chắn xung quanh và hoàn toàn không có biển cảnh báo khu vực nguy hiểm.
- Hồ xả nước của các nhà máy thủy điện, các đập nước sâu nguy hiểm không được cắm biển cảnh báo.
- Các hồ chứa nước, hồ vôi từ các công trình xây dựng hoặc vùng trũng ngập nước do thiên tai bão lũ gây ra nhưng không có rào chắn hay biển báo nguy hiểm.
- Tại các bể bơi công cộng, trẻ em vẫn có thể bị đuối nước nếu thiếu sự giám sát chặt chẽ của người lớn hoặc do nhân viên cứu hộ lơ là, không chú ý.
- Khi tắm biển, trẻ dễ gặp nguy hiểm do sóng lớn hoặc rơi vào các dòng chảy xa bờ.
2. Hãy học bơi – Giải pháp vàng phòng chống đuối nước
Học bơi và nắm vững kỹ năng sinh tồn dưới nước là biện pháp căn cơ, hiệu quả nhất giúp trẻ tự bảo vệ mạng sống của mình. Mỗi trẻ em cần được hướng dẫn:
- Học và thực hành thành thạo từ 1 - 2 kiểu bơi để có khả năng bơi được liên tục ít nhất là 25 mét.
- Học và thực hành thuần thục kỹ năng nổi đứng hoặc nổi ngửa trong nước để duy trì hơi thở và sự sống trong thời gian ít nhất 90 giây.
- Hiểu được sự nguy hiểm của việc mất bình tĩnh khi gặp sự cố dưới nước. Sự hoảng loạn chính là nguyên nhân đẩy trẻ vào tình huống nguy kịch nhanh hơn; giữ bình tĩnh giúp cơ thể dễ nổi và kéo dài thời gian chờ cứu hộ.
- Hiểu rõ các rủi ro đặc thù của từng môi trường nước như nước sông (dòng chảy xiết, sụt lún) hay nước biển (sóng lớn, dòng chảy xa bờ).
3. Những nguyên tắc an toàn cho trẻ em khi bơi và tắm biển
Khi tham gia các hoạt động vui chơi, tắm mát dưới nước, trẻ em cần tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi sau:
- Không bao giờ bơi lội một mình hoặc bơi ở những nơi không có người lớn giám sát, không có lực lượng cứu hộ chuyên nghiệp.
- Không bơi lội khi cơ thể đang mệt mỏi nhằm tránh hiện tượng chuột rút hay mất sức giữa chừng.
- Không bơi lội khi thời tiết đang hoặc sắp chuyển biến xấu (mưa lớn, giông bão) và tuyệt đối không xuống vùng nước bẩn để tránh các bệnh lý hoặc nguy cơ tiềm ẩn bên dưới.
- Luôn mặc áo phao khi tham gia bơi lội ở các vùng nước khác nhau để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
4. Những điều trẻ em cần biết để phòng tránh đuối nước tại gia đình và cộng đồng
Để chủ động phòng ngừa tai nạn, các em học sinh, thiếu nhi cần nâng cao ý thức tự giác qua các hành động thiết thực:
- Luôn đề cao cảnh giác khi vui chơi, sinh hoạt gần các vùng nước mở hoặc các khu vực tiềm ẩn nguy cơ gây đuối nước.
- Không tự ý mở nắp các dụng cụ chứa nước trong gia đình như giếng, bể, chum, vại. Đồng thời, không tắm tại bể bơi hay bồn tắm gia đình khi chỉ có một mình.
- Không tắm tại các môi trường nước công cộng (ao, hồ, sông, suối, biển...) nếu không có người lớn đi cùng hoặc tại nơi đó không có nhân viên cứu hộ túc trực trên bờ.
- Không chơi đùa sát khu vực bờ ao, hồ, sông vì những nơi này có nguy cơ cao bị sạt lở đất đá xuống lòng nước.
- Không đùa nghịch, nhảy nhót trong môi trường nước bẩn, bùn lầy nguy hiểm như kênh mương, cống rãnh.
- Tuyệt đối không vớt củi, vớt đồ vật trôi nổi trên sông khi dòng nước đang chảy.
- Khi có thiên tai, bão lũ xảy ra, tuyệt đối không chơi đùa tại vùng trũng, nơi ngập nước hoặc bơi lội, đi lại trong dòng nước lũ. Trong vùng nước lũ lụt, phải luôn mặc áo phao hoặc sử dụng các dụng cụ nổi cứu sinh.
5. Chấp hành nghiêm chỉnh luật giao thông đường thủy
Khi di chuyển bằng các phương tiện giao thông đường thủy (ghe, thuyền, tàu, phà...), trẻ em và người giám sát cần chấp hành các quy định nghiêm ngặt:
- Phải mặc sẵn áo phao cứu sinh phù hợp với độ tuổi và vóc dáng cá nhân ngay từ khi bước lên phương tiện.
- Ngồi trật tự tại đúng vị trí của mình, tuyệt đối không thò tay, thò đầu ra bên ngoài phương tiện.
- Không chen lấn, chạy nhảy, nô đùa hay nghịch ngợm các thiết bị trên tàu thuyền.
- Buộc chặt dây giày trước khi di chuyển để tránh bị vấp ngã.
- Chỉ được phép rời tàu, lên bờ khi có thông báo chính thức của người điều khiển phương tiện.
6. Nguyên tắc cứu hộ an toàn và các đầu số khẩn cấp cần ghi nhớ
Một quy tắc sống còn mà tất cả các em nhỏ và cộng đồng phải nhớ: Không nhảy xuống cứu đuối trực tiếp trong những tình huống mà bản thân cảm thấy nguy hiểm, không an toàn cho tính mạng của chính mình. Thay vào đó, hãy lập tức kêu cứu thật to để tìm sự trợ giúp của người lớn, hoặc sử dụng các vật dụng dài như cây sào, dây thừng, phao nổi để ném cho người bị nạn.
Trong các tình huống khẩn cấp, hãy nhanh chóng liên hệ ngay tới các đầu số cứu hộ:
- 115: Cấp cứu Y tế.
- 114: Cứu hộ, Cứu nạn.
- 112: Cần trợ giúp các thông tin khẩn cấp.
Đồng thời, mọi thông tin cần tư vấn về chính sách trợ giúp xã hội, bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, xin vui lòng gọi đến tổng đài:
18006605 (Nhấn phím số để kết nối - Trực 24/7 và hoàn toàn miễn phí). Địa chỉ liên hệ trực tiếp: Trung tâm Công tác xã hội và Bảo trợ trẻ em Hoa Phượng – Số 486A Ngô Gia Tự, phường Hải An, thành phố Hải Phòng.
Vì sự an toàn và nụ cười của trẻ thơ, mỗi gia đình, nhà trường và toàn xã hội hãy cùng chung tay hành động, trang bị cho con em mình những kỹ năng bơi lội an toàn ngay hôm nay!
