Chut tịch Hồ Chí Minh: Biểu tượng vĩ đại của dân tộc Việt Nam và thời đại mới
Trong dòng chảy không ngừng của lịch sử nhân loại, có những vĩ nhân mà cuộc đời và sự nghiệp đã trở thành ngọn đuốc soi đường cho cả một dân tộc, đồng thời để lại những dấu ấn không thể phai mờ trong lòng bạn bè quốc tế. Chủ tịch Hồ Chí Minh - người anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hóa kiệt xuất của Việt Nam - chính là một con người huyền thoại như thế.
Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh của Người (19/5/1890 - 19/5/2026), chúng ta không chỉ nghiêng mình kính cẩn trước một nhân cách lớn, mà còn là dịp để nhìn lại, khẳng định và phát huy giá trị trường tồn, ý nghĩa thời đại của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Di sản của Người không thuộc về quá khứ, mà là kim chỉ nam, là điểm tựa tinh thần vững chắc cho Đảng, Nhà nước và toàn thể nhân dân ta trên con đường hội nhập, phát triển và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.
1. Thân thế và cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh: Hành trình vạn dặm vì độc lập, tự do
Chủ tịch Hồ Chí Minh (lúc nhỏ tên là Nguyễn Sinh Cung, sau đổi là Nguyễn Tất Thành, trong những năm tháng hoạt động cách mạng lấy tên là Nguyễn Ái Quốc) sinh ngày 19 tháng 5 năm 1890 tại làng Hoàng Trù (quê ngoại) và sống ở làng Sen (quê nội), xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Người sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước, tại một vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và đấu tranh cách mạng.
Chứng kiến cảnh nước mất nhà tan, nhân dân lầm than dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, các phong trào yêu nước chống Pháp của các bậc tiền bối như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh dù oanh liệt nhưng đều thất bại vì thiếu một đường lối đúng đắn, người thanh niên Nguyễn Tất Thành đã sớm nung nấu một ý chí mãnh liệt: Phải tìm ra một con đường mới để cứu nước, cứu dân.
Ngày 5 tháng 6 năm 1911, từ bến cảng Nhà Rồng, với hai bàn tay trắng và một ý chí sắt đá, Người đã ra đi tìm đường cứu nước. Cuộc hành trình kéo dài 30 năm, đi qua khắp các châu lục, từ châu Á, châu Âu, châu Phi đến châu Mỹ. Người đã làm đủ mọi nghề lao động chân tay để sống và học tập: từ phụ bếp, cào tuyết, đốt lò, đến thợ ảnh, viết báo. Chính việc hòa mình vào đời sống của giai cấp công nhân và nhân dân lao động bị áp bức trên thế giới đã giúp Người nhận thức sâu sắc rằng: Ở đâu chủ nghĩa thực dân, đế quốc cũng tàn bạo, độc ác; ở đâu những người lao động nghèo khổ cũng là bạn bè, là đồng chí của nhau.
Năm 1920, khi đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của V.I. Lênin, Người đã khóc vì xúc động và reo lên: "Cơm áo là đây, hạnh phúc đây rồi!". Người đã tìm thấy ở chủ nghĩa Mác - Lênin con đường giải phóng duy nhất cho dân tộc Việt Nam: Con đường cách mạng vô sản. Từ một người yêu nước chân chính, Nguyễn Ái Quốc đã trở thành người cộng sản Việt Nam đầu tiên, mở ra bước ngoặt quyết định cho lịch sử cách mạng nước nhà.
2. Những cống hiến to lớn đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc Việt Nam
Có thể khẳng định, mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong thế kỷ XX và những thành tựu của công cuộc Đổi mới hôm nay đều gắn liền với tên tuổi, sự nghiệp và tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cống hiến của Người đối với dân tộc ta là vô giá và không thể đong đếm.
Sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam – Bước ngoặt lịch sử
Sau nhiều năm bôn ba và chuẩn bị tích cực về mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức thông qua việc thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, mở các lớp huấn luyện tại Quảng Châu (Trung Quốc), ngày 3 tháng 2 năm 1930, Người đã chủ trì Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản, thành lập nên Đảng Cộng sản Việt Nam. Việc Đảng ra đời với một Cương lĩnh chính trị đúng đắn do Người soạn thảo đã chấm dứt thời kỳ khủng hoảng kéo dài về đường lối và tổ chức lãnh đạo của cách mạng Việt Nam, khẳng định quyền lãnh đạo tuyệt đối của giai cấp công nhân thông qua đội tiên phong của mình.
Lãnh đạo Cách mạng Tháng Tám thành công, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Năm 1941, sau 30 năm xa cách, Người trở về Tổ quốc trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng. Tại Hội nghị Trung ương 8 (tháng 5/1941), Người đã hoàn chỉnh chuyển hướng chiến lược cách mạng, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên trên hết, thành lập Mặt trận Việt Minh, xây dựng lực lượng vũ trang và căn cứ địa cách mạng.
Khi thời cơ chín muồi vào mùa thu năm 1945, với tinh thần "dù có phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập", Người đã chớp thời cơ, lãnh đạo toàn dân tiến hành cuộc Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám thành công vang dội. Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) - nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á, đưa nhân dân ta từ thân phận nô lệ trở thành người làm chủ đất nước.
Lãnh đạo hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ
Ngay sau khi thành lập, chính quyền cách mạng non trẻ đã phải đối mặt với muôn vàn khó khăn của "giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm". Với tài thao lược thiên tài, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chèo lái con thuyền cách mạng vượt qua thác ghềnh.
- Trong kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954): Người ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, vạch ra đường lối kháng chiến "toàn dân, toàn diện, trường kỳ và tự lực cánh sinh". Đường lối đúng đắn đó đã dẫn đến chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu, buộc thực dân Pháp phải ký Hiệp định Giơ-ne-vơ, giải phóng hoàn toàn miền Bắc.
- Trong kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975): Trước một kẻ thù có tiềm lực quân sự và kinh tế hùng mạnh bậc nhất thế giới, Người đã đề ra chiến lược cách mạng đồng thời ở hai miền: Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc làm hậu phương lớn, tiến hành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam làm tiền tuyến lớn. Với chân lý bất hủ: "Không có gì quý hơn độc lập, tự do", Người đã khơi dậy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp sức mạnh thời đại để tạo nên sức mạnh tổng hợp. Dù Người đã đi xa vào năm 1969, nhưng Di chúc thiêng liêng và tư tưởng của Người đã tiếp thêm sức mạnh để quân và dân ta hoàn thành sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước vào mùa xuân năm 1975.
3. Cống hiến to lớn đối với phong trào cộng sản và công nhân quốc tế
Không chỉ là tài sản vô giá của dân tộc Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn là một chiến sĩ lỗi lạc của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, một người bạn lớn của các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới.
| Lĩnh vực cống hiến | Nội dung và Ý nghĩa cụ thể |
|---|
| Phát triển lý luận cách mạng thuộc địa | Người đã vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh cụ thể của các nước thuộc địa; khẳng định cách mạng thuộc địa có tính chủ động, có thể thành công trước cách mạng vô sản ở chính quốc và góp phần thúc đẩy cách mạng chính quốc phát triển. |
| Thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc | Tấm gương đấu tranh và chiến thắng của Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Người đã trở thành nguồn cổ vũ to lớn cho phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh, góp phần làm sụp đổ hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân cũ và mới. |
| Xây dựng khối đoàn kết quốc tế | Người luôn nỗ lực xây dựng, củng cố tình đoàn kết gắn bó giữa các Đảng Cộng sản anh em, giữa các lực lượng tiến bộ trên thế giới trên cơ sở chủ nghĩa Mác - Lênin và chủ nghĩa quốc tế vô sản trong sáng, có lý, có tình. |
Chính vì những đóng góp vĩ đại đó, năm 1987, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) đã ra Nghị quyết vinh danh Chủ tịch Hồ Chí Minh là Anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, Nhà văn hóa kiệt xuất. Người đã để lại một dấu ấn sâu đậm trong tiến trình lịch sử nhân loại vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
4. Giá trị to lớn và ý nghĩa thời đại của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay
Bước vào thế kỷ XXI, thế giới và đất nước ta đang trải qua những biến động nhanh chóng, phức tạp và khó lường. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, xu thế toàn cầu hóa mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức gay gắt về an ninh độc lập, chủ quyền và bản sắc văn hóa. Trong bối cảnh đó, tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh vẫn vẹn nguyên giá trị thời đại, là "ngọn hải đăng" soi đường cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh: Kim chỉ nam cho mọi hành động
Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam. Trong giai đoạn hiện nay, tư tưởng của Người về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, về sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, về xây dựng Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân vẫn là nền tảng cốt lõi để Đảng ta định hình đường lối chiến lược.
Tư tưởng ngoại giao "dĩ bất biến, ứng vạn biến", hòa hiếu, làm bạn với tất cả các nước dân chủ và không gây thù oán với một ai của Người chính là cái gốc của đường lối ngoại giao "cây tre Việt Nam" hiện đại: mềm mại, khôn khéo nhưng vô cùng kiên cường, giúp nước ta giữ vững môi trường hòa bình để phát triển kinh tế, đồng thời bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ.
Đạo đức Hồ Chí Minh: Thước đo nhân cách và vũ khí sắc bén chống suy thoái
Đạo đức Hồ Chí Minh là đạo đức cách mạng, là "Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư". Người không coi đạo đức là những lý luận cao siêu mà là những hành động cụ thể, thiết thực hàng ngày. Người từng căn dặn: "Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân".
Trong giai đoạn hiện nay, khi Đảng ta đang đẩy mạnh cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" theo tinh thần các Nghị quyết Trung ương, thì việc học tập đạo đức Hồ Chí Minh trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Đó là liều thuốc đặc trị chống lại căn bệnh "chủ nghĩa cá nhân" - nguồn gốc của mọi sự suy thoái. Việc rèn luyện đạo đức theo gương Bác giúp đội ngũ cán bộ, đảng viên nâng cao tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, củng cố niềm tin chiến lược của quần chúng đối với sự lãnh đạo của Đảng.
Phong cách Hồ Chí Minh: Bài học về sự giản dị, gần dân và khoa học
Phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa giữa văn hóa truyền thống phương Đông và tinh hoa văn hóa phương Tây, giữa tính vĩ đại và sự giản dị. Đó là phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo; phong cách làm việc dân chủ, khoa học, sâu sát thực tiễn; phong cách ứng xử tinh tế, đầy tính nhân văn; phong cách sống giản dị, thanh cao.
Học tập phong cách gần dân, trọng dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân của Bác giúp các cấp chính quyền xóa bỏ quan liêu, hách dịch, cửa quyền. Một phong cách làm việc khoa học, đổi mới sẽ giúp chúng ta thích ứng nhanh chóng với kỷ nguyên số, kinh tế tri thức, từ đó đưa ra những quyết sách chính xác, hiệu quả cho sự phát triển của đất nước.
5. Trách nhiệm của thế hệ hôm nay: Sống, chiến đấu, lao động và học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại
Đứng trước những vận hội mới của đất nước, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI, mỗi người dân Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ, cần biến lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh thành những hành động cách mạng cụ thể.
Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không phải là điều gì quá xa xôi, mà bắt đầu từ chính những việc làm bình dị thường ngày: một người công nhân hăng say lao động tăng năng suất; một người nông dân sáng tạo trong sản xuất nông nghiệp sạch; một người chiến sĩ vững tay súng nơi biên cương, hải đảo; một học sinh, sinh viên nỗ lực học tập để chiếm lĩnh đỉnh cao tri thức. Tất cả những viên gạch hồng đó khi gộp lại sẽ xây dựng nên một đài đài vinh quang cho dân tộc.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đi vào thế giới người hiền, nhưng di sản Người để lại cho Đảng ta, dân tộc ta là trường tồn cùng thời gian. Người đã để lại cho chúng ta một thời đại rực rỡ nhất trong lịch sử nước nhà - Thời đại Hồ Chí Minh.
Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh của Người, giữa không khí hào hùng của những ngày tháng Năm lịch sử năm 2026, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta nguyện đoàn kết một lòng, chung tay xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất, dân chủ và giàu mạnh, bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu như sinh thời Người hằng mong ước./.