Bước chuyển mình trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ từ hành động của cơ sở
Mỗi tấc đất của non sông gấm vóc Việt Nam hôm nay đều đã thấm đẫm máu xương của biết bao thế hệ cha anh đi trước. Chiến tranh đã lùi xa, đất nước đang vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới, nhưng nỗi đau chia ly, sự khắc khoải của những người mẹ, người vợ, người con chờ đón hình bóng người thân trở về từ lòng đất mẹ vẫn chưa bao giờ nguôi ngoai. Chính vì vậy, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không đơn thuần là một nhiệm vụ hành chính, mà là một mệnh lệnh thiêng liêng từ trái tim, là thước đo lòng biết ơn và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.
Trong bối cảnh toàn quốc đang hướng tới những dấu mốc lịch sử trọng đại, Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” được phát động như một luồng gió mới, thúc đẩy toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc với tinh thần khẩn trương và quyết liệt nhất. Tại cấp cơ sở – nơi trực tiếp tiếp xúc và khơi dậy sức mạnh trong nhân dân, Ủy ban nhân dân phường Trần Nhân Tông đã kịp thời ban hành văn bản chỉ đạo, thể hiện quyết tâm chính trị cao độ nhằm biến chủ trương lớn của Trung ương và Thành phố thành những hành động cụ thể, thiết thực tại địa phương.
1. Bản chất cốt lõi: Nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng và thiêng liêng
Chiến dịch “500 ngày đêm” không phải là một phong trào mang tính thời điểm, ngắn hạn, mà là một cuộc chạy đua với thời gian. Khi nhân chứng lịch sử ngày một già đi, địa hình địa vật thay đổi theo tốc độ đô thị hóa, thì mỗi ngày trôi qua cơ hội tìm kiếm lại thu hẹp lại. Nhận thức sâu sắc được tính cấp bách đó, UBND phường Trần Nhân Tông đã quán triệt sâu sắc đến các doanh nghiệp và toàn thể các tổ dân phố trên địa bàn rằng: Đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thiêng liêng, mang ý nghĩa nhân văn cao đẹp của đất nước.
Sự “đặc biệt” và “thiêng liêng” ấy nằm ở chỗ nó chạm đến tầng sâu nhất của tâm thức văn hóa Việt Nam – sự tri ân. Một quốc gia muốn phát triển bền vững vững chắc tương lai thì không được phép lãng quên quá khứ. Việc đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với quê hương, gia đình, làm rõ danh tính của những người đã hiến dâng tuổi thanh xuân cho Tổ quốc là sự khẳng định chủ quyền, giá trị của hòa bình và là điểm tựa tinh thần vững chãi cho thế hệ hôm nay.
Chính vì thế, cấp ủy và chính quyền địa phương đã yêu cầu phải gắn kết quả thực hiện chiến dịch này với các phong trào thi đua yêu nước của từng đơn vị. Điều này biến trách nhiệm tinh thần thành các chỉ tiêu hành động cụ thể, loại bỏ tư duy thờ ơ, xem nhẹ công tác đền ơn đáp nghĩa ở một bộ phận tổ chức hoặc cá nhân trong giai đoạn hiện nay.
2. Công nghệ số và sức mạnh lòng dân: Hai trụ cột quyết định thành công
Để một chiến dịch quy mô lớn đạt được hiệu quả thực chất, phương thức triển khai đóng vai trò quyết định. Trong văn bản chỉ đạo của mình, UBND phường Trần Nhân Tông đã chỉ rõ hai mũi nhọn chiến lược: Ứng dụng nền tảng số và Phát huy sức mạnh tổng hợp của nhân dân.
Ứng dụng công nghệ thông tin và nền tảng số
Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên số, nơi thông tin có thể lan tỏa tính bằng giây. Việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin và các nền tảng số không chỉ giúp lan tỏa sâu rộng ý nghĩa, mục tiêu của Chiến dịch đến mọi tầng lớp cư dân, mà còn là công cụ đắc lực để xử lý dữ liệu. Hệ thống dữ liệu lớn (Big Data) về liệt sĩ, sơ đồ mộ chí điện tử, hay việc kết nối thông tin gen (DNA) để xác định danh tính đang mở ra những hy vọng mới. Việc đưa thông tin lên không gian mạng giúp phá bỏ rào cản địa lý, kết nối những người con ở khắp mọi miền đất nước có chung manh mối về các trận đánh năm xưa.
Khơi dậy nguồn lực từ nhân dân
Tuy nhiên, công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng chỉ là công cụ hỗ trợ; cái gốc của sự thành công vẫn nằm ở lòng dân. Bài học về “dân là gốc” một lần nữa được khẳng định khi địa phương kêu gọi phát huy sức mạnh tổng hợp, huy động sự chung tay của các tổ chức, doanh nghiệp và các tầng lớp nhân dân.
Đặc biệt, việc vận động nhân dân, nhất là các cựu chiến binh và nhân chứng lịch sử cung cấp thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ là một giải pháp then chốt. Các cựu chiến binh chính là những “cuốn từ điển sống”, những người trực tiếp trải qua mưa bom bão đạn, nhớ rõ từng gốc cây, ngọn cỏ, từng vị trí chôn cất đồng đội. Việc tiếp cận, lắng nghe và ghi nhận kịp thời những ký ức vô giá này là chìa khóa vàng để mở ra cánh cửa định vị những ngôi mộ còn thất lạc dưới lòng đất sâu.
3. Hành động toàn diện: Từ hỗ trợ hậu cần đến xoa dịu nỗi đau gia đình
Không dừng lại ở những khẩu hiệu tuyên truyền suông, tính chính luận và thực tiễn của văn bản được thể hiện rất rõ qua các nhóm nhiệm vụ hành động cụ thể, bao quát cả ba khía cạnh: Vật chất, Tinh thần và Cơ chế chính sách.
- Về mặt xã hội và hậu phương: Địa phương thúc đẩy sự phối hợp, hưởng ứng tham gia các đợt vận động quyên góp, ủng hộ nhằm thăm hỏi, động viên và hỗ trợ kịp thời các gia đình liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ. Sự quan tâm này đặc biệt hướng tới các gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Đây là hành động thiết thực nhằm bù đắp một phần những mất mát to lớn mà các gia đình đã phải gánh chịu suốt nhiều thập kỷ qua.
- Về mặt thực địa và phối hợp: Các doanh nghiệp, tổ dân phố có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan chức năng để hỗ trợ cung cấp thông tin, nhân lực, và hậu cần cho các đoàn công tác tìm kiếm, quy tập. Một đội quy tập dù tinh nhuệ đến đâu cũng không thể hoàn thành nhiệm vụ nếu thiếu sự đùm bọc, giúp đỡ về ăn ở, đi lại và chỉ đường của chính quyền cùng nhân dân sở tại.
- Về mặt tâm linh và văn hóa: Việc phối hợp tổ chức các hoạt động tưởng niệm, tri ân các anh hùng liệt sĩ, các buổi lễ đón nhận hài cốt liệt sĩ về quê hương an táng được đặt ra như một nghi lễ trang nghiêm, thành kính. Mỗi buổi lễ đón nhận là một bài học giáo dục truyền thống cách mạng trực quan và sâu sắc nhất cho thế hệ trẻ, thổi bùng lên ngọn lửa yêu nước và lòng tự hào dân tộc.
4. Cơ chế phản hồi và mốc thời gian hành động quyết liệt
Một điểm sáng mang tính đột phá trong văn bản chỉ đạo của chính quyền phường Trần Nhân Tông là tư duy quản lý chủ động: Yêu cầu phát hiện, tổng hợp các kiến nghị để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; đồng thời phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng của thân nhân liệt sĩ.
Trong thực tế, hành trình tìm kiếm và xác định danh tính liệt sĩ gặp không ít rào cản về thủ tục hành chính, giấy tờ chứng minh, hay những vướng mắc phát sinh khi giám định ADN. Bằng việc lập ra kênh phản hồi, lắng nghe tâm tư từ cơ sở, chính quyền đã tự đặt mình vào vị trí đồng hành, chia sẻ và tháo gỡ khó khăn cùng người dân, tránh tình trạng “trên nóng dưới lạnh”, thủ tục rườm rà làm nản lòng những người đi tìm công lý cho người đã khuất.
Mốc thời gian triển khai thực hiện được ấn định rõ ràng: Đến hết ngày 27/7/2027. Ngày 27/7 từ lâu đã là ngày thiêng liêng của toàn dân tộc – Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Việc chọn cột mốc kết thúc chiến dịch vào đúng dịp kỷ niệm ngày này năm 2027 thể hiện một quyết tâm chính trị có tính toán, tạo áp lực thời gian tích cực để toàn hệ thống phải chạy đua, dồn toàn lực thực hiện, biến kết quả của chiến dịch thành những nén tâm nhang dâng lên các anh hùng liệt sĩ đúng vào ngày lễ trọng đại.
Trách nhiệm không của riêng ai
Bản công văn số 1131/UBND-VHXH của Ủy ban nhân dân phường Trần Nhân Tông tuy là một văn bản hành chính cấp cơ sở, nhưng lại chứa đựng tầm vóc của một lý tưởng nhân văn cao cả. Nó cho thấy, để những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về công tác đền ơn đáp nghĩa đi vào cuộc sống, cần phải có sự nghiêm túc triển khai, sự vào cuộc đồng bộ của từ các đơn vị doanh nghiệp cho đến từng tổ dân phố.
Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” là một bài kiểm tra lớn về năng lực quản lý, về công nghệ, nhưng trên hết là bài kiểm tra về đạo đức và lòng hiếu nghĩa của thế hệ hôm nay đối với thế hệ đi trước. Đứng trước anh linh các anh hùng liệt sĩ, chúng ta không được phép chậm trễ. Hãy biến nhận thức thành hành động, biến mệnh lệnh từ trái tim thành những kết quả tìm kiếm thực chất, để không một người con anh dũng nào của Tổ quốc phải cô đơn nằm lại nơi đất khách quê người, và để nỗi đau của những người mẹ, người cha được xoa dịu trọn vẹn. Đó chính là trách nhiệm lịch sử, là lời hứa danh dự của thế hệ hôm nay trước quá khứ hào hùng của dân tộc./.